فرازهائی از علم فیزیک

اگر طبقه  بندی جو برحسب دما صورت گیرد تا ارتفاع 12 کیلومتری را ورد سپهر Tropospher))و از 12 تا 40 کیلومتری را آرام سپهرstratospher) )از ارتفاع 40 تا 80 کیلومتری را میان سپهر(Mesospher ) و از 80 تا 600 کیلومتری را گرم سپهر(Termospher) گویند

http://www.windows2universe.org/earth/

سیزدهمین هما یش صنایع دز روزهای 17 و 18 آبانماه در جزیره کیش برگزار شد در مراسم افتتاحیه این همایش  وزیران دفاع و صنعت معدن و  جناب آقای حسین هاشمی رئیس کمیسیون صنایع ومعادن و تعدادی دیگر از نمایندگان مجلس حضور داشتند همزمان با این همایش پنجمین نمایشگاه بین المللی صنایع دریایی ودریا نوردی نیز برگزار شد.  مقاله من نیز با عنوان ارزیابی  مدلهای جهانی  کشند اقیانوسی در نواحی ساحلی خلیج فارس و دریای  عمان  با استفاده از مدل سازی کشندی بر مبنای مشاهدات کشند سنجهای ساحلی  پذیرفته شد و من افتخار داشتم که دراین همایش شرکت نمایم . و بهترین تاثیر این همایش در من این بود  که پتانسیل نیرومندی را در صنایع دریایی کشور میدیدم که این خود نویدی برای جوانان کشورمان است که نگران کار و آینده خود هستند این همایش نشان داد که چقدر علوم و فنون دریایی ما دارای فضای کار- تحقیق - نوآوری - ختراع است ,امیدوارم جوانان ما به رشته های علوم و فنون دریایی توجه بیشتری کنند تا ما بتوانیم به عنوان کشوری دریایی ازتمامی توان خود در صنایع مختلف دریایی استفاده نماییم برای اطلاعات بیشتر به سایت زیر مراجعه نمایید

  www.mic2011.ir

www.marinenews.ir

مقدمه

پلاسما حالت چهارم ماده پس از حالت های جامد، مایع و گاز است 99 درصد ماده موجود در طبیعت و جهان را تشکیل میدهد . کاربردهای پلاسما بسیار وسیع است بطوریکه نظر بسیاری از دانشمندان ومهندسان را بخود جلب نموده کاربردهایی   مانند استفاده در راکتورهای همجوشی هسته ای -کاربرد در تکنوولوژی مانند تلویزیون پلاسما- دستگاه جوش پلاسما – چاقوی پلاسما -استفاده در لیزرهای گازی و....

  مطالعه پلاسما برای ژئوفیزیکدانان نیز حائز اهمیت است  زیرا :

l      اولا طبق نظریه Barder-chapman هسته خارجی زمین حالت پلاسمایی دارد  ومنشا ءمیدان مغناطیسی اصلی یا داخلی است (نظریه دینامو)

l      ثانیا فضای اطراف زمین مملو از پلاسما است وسبب می شود تاتغییرات زمانی میدان مغناطیسی خارجی، خیلی سریع تر از تغییرات میدان اصلی زمین با منشاء داخلی باشد.

چگونه یونش سبب ایجاد پلاسما میشود؟ 

گازها موقعی یونیزه می­شوند که بطور اتفاقی یک برخورد با انرژِی بالاانجام دهند و در اثر این برخورد الکترون از دست بدهند سپس این گازها همینطور باردار می ماند تا اینکه  دوباره با یک الکترون ترکیب مجدد   نمایند (میزان ترکیب مجدد متناسب است با چگالی اتمهای گازهای یونیده) وبدین ترتیب پلاسما شامل یونها و اتمهای خنثی بوجود می آید .

http://www.answers.com/topic/plasma

انواع پلاسما

1- پلاسمای آزمایشگاهی مانند کره پلاسما آزمایشگاهی

پلاسما را میتوان بطور مصنوعی در آزمایشگاه تولید نمود. اگر درون محفظه ای مانند یک کره دو الکترود قرار دهیم ومحفظه را پراز گاز بی اثر نماییم  با برقراری اختلاف پتانسیل جریان متناوب چند کیلو ولت بین دو الکترود  سبب برانگیختگی اتمهای گاز میشود که اتمها برای برگشتن به حالت پایدار از خود نور میدهند ومارشته های درخشان وزیبای پلاسما را خواهیم دید  

en.wikipedia.org‏

2- پلاسمای طبیعی (کره پلاسمای خورشید )

خورشید منظومه شمسی مانند یک کره پلاسمایی کاملا یونیزه است (عمدتا هلیوم و هیدروژن)خورشید درواقع سرمنشاء تمام پلاسماهای طبیعی اطراف زمین است مانند  بادهای خورشیدی  ودر  (مغناطیس سپهر )مگنتوسفر شفق قطبی- کمربند وان آلن.

علت عدم وجود پلاسما در زمین

• میزان یون شد گی یک گاز به دما بستگی دارد و می توان آن را به کمک معادله ساها  saha))نشان داد .

 در دمای اتاق  300یعنی  درجه بیشترین میزان یون شدگی هوا حدود ^-22 10  که قابل چشم پوشی است .

   ولی اگر دمایی مانند دمای بالای جو یا ستاره ها در این معادله قرار داده شود نسبت چگالی گازهای یونیده بسیار بیشتر از چگالی گازهای خنثی خواهد بود

 http://www.1stardrive.com/solar/plas01.gif

استفاده از پلاسما در کشتی ها  فضایی

•اگر به دوالکترود ولتاژ اعمال کنیم جریانی از داخل پلاسما عبور خواهد کرد و نیروی حرکتیB  ×j پلاسما را به بیرون موشک میراند و نیروی عکس العمل حاصل سبب حرکت موشک به جلومی  شود

•امروزه به این باورند که در شفقهای قطبی الکترو جتهایی تمرکز دارند که سبب ایجاد طوفانهای مغناطیسی می شوند

 http://www3.imperial.ac.uk/pls/portallive/docs/1/43073698.JPG

http://www3.imperial.ac.uk

منابع

سایتهای  مرتبط اینترنت

تقدیم به دانش آموزان دوم دبیرستان  و کنکوری ها

 کولیس

 کولیس وسیله ای است که برای اندازه گیری قطرهای داخلی و خارجی - ضخا مت - طول- از آن استفاده می شود  کولیس مطابق شکل زیر شامل یک خط کش مدرج "(mainscale )و یک ورنیه متحرک درست شده است.   خط کش ثابت  برحسب سانتیمتر و میلیمتر است ورنیه دارای دو شاخک( JAWS) است از شاخک‌های کوچک برای اندازه گیری قطر داخلی و ازشاخک‌های بزرگ برای اندازه گیری قطر خارجی اجسام استفاده می شود.

 ورنیه شامل 10 قسمت بوده و 9 میلیمتر است بنا براین می توان  با این کولیس آسانی  تا 1.10 میلیمتر را اندازه گرفت. دقت اندازه گیری کولیس از تقسیم کردن یک درجه خط کش به تعداد تقسیمات ورنیه به دست می‌آید.

 برای اندازه گیری عمق  در بعضی از انواع کولیس ها یک تیغه باریک  وجود دارد  که به ورنیه متصل بوده  و با آن حرکت می‌کند. اوقتی صفر ورنیه بر صفر خط کش منطبق باشد انتهای تیغه بر انتهای خط کش منطبق می‌شود.

نحوه اندازه گیری با کولیس

  1- ابتدا جسم مورد نظر ( قطر خارجی یا طول و قطر داخلی) در بین شاخک‌های ثابت و متحرک طوری قرار میدهیم که بترتیب هر کدام ازدو شاخک (بالایی یا پایینی )با بدنه جسم تماس داشته باشند. سپس

عددی که صفر ورنیه در مقابل آن قرار دارد و یا از آن گذشته است  را مطابق شکل زیر 22 میلیمتر و سپس از روی ورنیه  درجات از درجات ورنیه را پیدا می‌کننیم  که درست در برابر یکی از درجات خط کش قرار گرفته باشند مثل شکل زیر 6/0میلیمتر که میتوانیم حالا بگوییم اندازه قطر خارجی 6/22    میلی متر است

 http://www.measuring-tools.biz/measuring-instruments/read-a-vernier-caliper.html

0

 ریز سنج

 از این وسیله  برای اندازه گیری  ضخامت ورقه‌های نازک و سیم استفاده میشود اجزای آن عبارت است از

1-لوله فلزی کوتاه یا پیچ (thimble) و      استوانه یا مهره مدرج(sleeve)

این استوانه به کمانی متصل است در انتهای دیگر کمان زایده‌ای وجود دارد که به آن سندان می‌گویند. 

پیچ در داخل کلاهکی قرار دارد و در داخل مهره حرکت می‌کند، کلاهک پیچ بر روی سطح خارجی مهره جابجا می‌شود.اگر پای پیچ 0.5 میلیمتر باشد آن را در 100 ضرب کنیم تعداد قسمتهای پیچ در دور کلاهک پنجاه قسمت  بدست میآید اگر پیچ یک دور بپیچد در نوع اول زباله ریزسنج نیم میلیمتر جابجا می‌شود بنابراین وقتی پیچ به‌اندازه یک درجه بپیچد دهانه ریزسنج به ‌اندازه یک صدم میلیمتر باز یا بسته می‌شود.

2-  زبانهspindle) (: آن قسمت از پیچ است که  از داخل مهره خارج شده و در داخل کمان میتواند حرکت داده شود

3- سندان (Arivil )    

. نحوه اندازه گیری با ریز سنج:

جسم مورد نظر را از بین زبانه و سندان قرار میگیرد و پیچ کلاهک آنقدر چرخانده میشود که پس از تماس جسم با زبانه جسم ، پیچ هرز گردRatchet)( (صدا می‌کند. درجات میلیمتر ازروی مهره و درجات صدم میلیمتر ازروی کلاهک پیچ خواند ه میشود. توجه درجه‌ای از کلاهک پیچ  بایستی خوانده ‌شود که در امتداد خط افقی مهره قرار گرفته باشد

The reading is 3.46 میلیمتر 

 منبع:

   http://www.complore.com/using-vernier-calipers-and-micrometer-screw-gauge-0

 http://www.faghat-baroon.blogfa.com/

neely1.edublogs.org/2010/10/27/our-moons-phases

جواب سوال های  دانش آموز عزیزم سارا و  دوستانش

1) چگونه  با نگاه کردن به ماه  می توان فهمید در روز چندم یک ماه قمری هستیم؟

1. اگر ماه رادر آسمان نبینیم یا روز اول ماه است یا روز آخر ماه(وضیت محاق)
2. اگر هلال  روشن ماه به سمت شرق بو در 7 روز اول ماه هستیم (روز جهارم)
3. وقتی ما ه نیم  شد و نیم روشن به سمت شرق روز هفتم
4. اگر هلال تاریک ماه به سمت شرق بو در 7 روز دوم ماه هستیم (روز دهم)
5. اگر ماه کامل را در آسمان ببینیم یا روز چهاردهم ماه است یا روز پانزدهم(وضعیت بدر)
6.  اگر هلال تاریک ماه به سمت غرب بوددر 7 روزسوم ماه هستیم(روز هیجدهم)
7. وقتی ما ه نیم  شد و نیم روشن به سمت غرب    بود روز   22 ام
8. اگر هلال روشن ماه به سمت شرق بو در 7 روز چهارم ماه هستیم (روز 26

 2) چگونه ماه بوجود آ مد  ؟ 

نظریه های مختلفی برای توضیح علت بوجود آمدن ماه ارائه شد این نظریه ها عبارتند از

1. فرضیه انشقاقی
2. فرضیه سیاره دو تایی
3. فرضیه انفرادی
4. فرضیه حلقوی
5. فرضیه برخورد بزرگ

 از میان فر ضیه های مختلف فوق ، فرضیه برخورد بزرگ  از طرفداران بیشتری در میان دانشمندان  برخوردار است. طبق این نظریه در 4.45 میلیا­رد سال پیش یعنی زمانی که زمین  50 میلیون ساله و به شکل  مردابی بود (هنوز دارای سطح جامدی نبود) در نزدیکی زمین یک سیاره هم جرم با سیاره مریخ شکل گرفت که مدار ش آن را در موقعیت برخورد با زمین قرارمی  داد ،پس از د  اینکه این  سیاره با سرعت 25 هزار کیلومتر در ساعت به زمین برخورد نموده  خود منفجر شد و در اثر برخورد اولیه ؛ انرژی جنبشی زیادی به گرما تبدیل شده و سبب تبخیر  لایه بالا یی گوشته زمین گردد و گردو غبار حاصل زاین تبخیر وارد  مدار زمین شدند  که از به هم پیوستن این گردوغبارها ماه ما شکل می گیرد

• http://starchild.gsfc.nasa.gov/docs/StarChild/questions/question38.html

بیشتر بدانید 

• چون دوره تناوب چرخش ماه به دور خود برابر دوره تناوب چرخش ماه به دور زمین است همیشه  ما از روی زمین یک طرف ماه که به سمت زمین است را می بینیم و نمی توانیم طرف دیگر ماه را ببینیم فاصله زمانی بین دو هلال ماه متوالی برابر    29روز است این زمان تناوبی هلالی یا زمان تناوب فازهای ماه است.
• فاصله زمانی که لازم است تا ماه به توزیع ستاره ای مشابه بازگردد     27روز است این مدت زمان را زمان تناوب نجومی گویند.
•  زمان تناوب های نجومی و هلالی تقریبا 2 روز با هم اختلاف دارند .این بدان علت است که علاوه بر این که ماه بدور زمین می چرخد سیستم ماه زمین نیز بدور خورشید می چرخند.